CÁCH CHĂM SÓC VÀ ĐIỀU TRỊ CÁC BỆNH ĐẦU TI VÀ BẦU VÚ KHI NUÔI CON BÚ MẸ

Khi bầu vú, hoặc đầu ti ngứa, đau, tắc, sưng...thì có nghĩa là có những vấn đề cần để ý điều trị càng sớm càng tốt. Không chỉ bôi thuốc cho lành, mà còn phải thay đổi cách thức cho bú để đảm bảo bé bú đúng khớp và thay đổi thói quen dinh dưỡng của mẹ, để tránh các triệu chứng này tái đi tái lại nhiều lần. PHÒNG BỆNH HƠN CHỮA BỆNH!!!

Ngày đăng: 21-07-2018

2,150 lượt xem

PHẦN A: “CÁCH CHĂM SÓC VÀ ĐIỀU TRỊ CÁC BỆNH ĐẦU TI VÀ BẦU VÚ KH NUÔI CON BÚ MẸ”

Khi bầu vú, hoặc đầu ti ngứa, đau, tắc, sưng... thì có nghĩa là có những vấn đề cần để ý điều trị càng sớm càng tốt.

Không chỉ bôi thuốc cho lành, mà còn phải thay đổi cách thức cho bú để đảm bảo bé bú đúng khớp và thay đổi thói quen dinh dưỡng của mẹ, để tránh các triệu chứng này tái đi tái lại nhiều lần

PHÒNG BỆNH HƠN CHỮA BỆNH! Để giúp phòng tránh được cả 10 loại triệu chứng bệnh nêu ở bài viết này, Các mẹ cần hiểu tầm quan trọng của việc chăm sóc bầu vú và cho bú đúng cách, áp dụng các hướng dẫn của Betibuti:

- Phần 12 "Chăm sóc bầu vú mẹ" của Betibuti để có bầu vú khoẻ mạnh

- "Khớp ngậm đúng" và "Tư thế bú đúng" giúp con bú được hiệu quả nhất, và tránh tổn thương đầu ti.

- Phần 12 "Chất lượng sữa mẹ""Dinh dưỡng của bà mẹ cho con bú" để biết không bồi dưỡng chất béo động vật quá nhiều cho mẹ.

***Chú ý, có một số mẹ nghĩ vậy không cho con bú cho đỡ phiền. Tuy nhiên, mẹ không cho con bú có nguy cơ ung thư vú và các bệnh ung thư phụ khoa khác cao gấp nhiều lần so với bà mẹ nuôi con bú mẹ hoàn toàn.

A. Các vấn đề với đầu ti:

1. NỨT CỔ GÀ -> NHIỄM NẤM:

***Vẫn cho con bú và hút sữa bình thường khi nhiễm nấm. 

Các bệnh nhiễm nấm Candida, là một loại men nấm không độc hại sống trên da và các màn nhầy của hệ hô hấp, đường ruột và bp sinh dục nữ. Trong đó, nấm Candida Albicans là loại phổ biến nhất. Loại nấm này phổ biến ở bệnh tưa miệng ở trẻ nhỏ và trên đầu ti mẹ.

Những yếu tố liên quan đến nhiễm nấm Candida đầu ti:

- Con bị tưa miệng, nhiễm nấm sang mẹ.

- Nhiễm nấm từ bp sinh dục trong khai kỳ hoặc khi sinh nở (25% phụ nữ nhiễm nấm ở cuối thai kỳ - do đó cần chú ý điều trị ngay.)

- Nhiễm nấm từ ti giả, ti bình (66.67% trẻ bú bình và ti giả có loại nấm này trong miệng.

- Trẻ nhiễm nấm do ngậm tay, hoặc đồ chơi không sạch

- Một số phương pháp điều thị kháng sinh, chống các loại khuẩn bình thường, nhưng lại giúp nấm Candida phát triển

- Đầu ti bị nứt, bị ẩm ướt lâu, ấm nóng là môi trường tốt cho nấm Candida phát triển

- Mẹ có bầu vú lớn, phần dưới bầu vú nếu không được chăm sóc thường xuyên, mồ hôi đọng ẩm ướt có thể là nơi nấm phát triển, lâu nhiễm vào bầu vú.

Chẩn đoán: Mẹ có những biểu hiện và triệu chứng sau:

- Đau đầu ti và bầu vú ngay SAU khi cho bú (khi cho bú không đau)

- Đau như bị cắt sâu, nóng rát sâu trong bầu vú

- Đau rát đầu ti, trong khi hoặc đôi khi sau cữ bú

- Đầu ti hoặc quầng vú có thể đỏ, bóng hoặc khô có vảy; cũng có khi không có dấu hiệu gì khác bình thường cả

- Ngứa đầu ti và quầng vú

Ở bé, có thể thấy tưa trắng trong miệng bé.

Cách điều trị nấm hiệu quả và tránh tái phát:

- Kiểm tra lại xem bé có khớp ngậm đúng hay không, đây là căn bản để tránh nứt đầu ti (nứt cổ gà), từ đó dễ dẫn đến nhiễm nấm, nhiễm trùng.

- Hạn chế dùng ti bình, ti giả, hoặc nếu phải dùng thì phải luộc kỹ hoặc tiệt trùng hàng ngày.

- Rửa đầu ti bằng nước bicarbonate soda pha loãng, hoặc nước muối sinh lý.

- Giữ vệ sinh kỹ lưỡng, luôn rữa tay xà bông cẩn thận, lau khô tay bằng khăn sạch trước và sau khi cho bé bú, hoặc hút sữa.

- Phễu máy hút sữa phải được luộc sôi hoặc tiệt trùng kỹ lưỡng.

- Thay miếng lót sữa thường xuyên, lâu nhất mỗi 4 giờ. Miếng lót dùng 1 lần vứt đi là tốt nhất trong thời gian bị nhiễm nấm. Miếng lót dùng lại và áo ngực phải được giặt sạch, phơi nắng trực tiếp, thật khô trước khi dùng lại. Ánh nắng mặt trời diệt nấm Candida.

- Giữ bàn tay bé và cắt móng tay cho bé, rửa xà bông và tiệt trùng đồ chơi, phơi nắng đồ chơi, để bé không bị tưa miệng (nhiễm nấm vào miệng).

- Vệ sinh bầu vú lớn, phần dưới bầu vú phải luôn được giữ sạch và khô.

- Để ý các nguồn nấm có thể có: thú nuôi trong nhà, trẻ nhỏ khác trong nhà bị tưa miệng, mẹ bị nấm bp sinh dục, quan hệ tình dục cũng có thể lây nhiễm nấm.

- Giảm đường, bột, men (yaourt, sữa chua) trong thực đơn của mẹ.

Dùng các loại thuốc chống nấm:

- Khi điều trị, phải điều trị đồng thời bầu vú mẹ và miệng con, để tránh tái phát.

- Tinh dầu dừa pha v nước tỉ lệ 1:4 diệt 100% nấm Candida (cách hiệu quả, thiên nhiên và an toàn nhất).

- Thuốc xanh (Gentian violet): loại thuốc bôi màu xanh tím này diệt nấm 75% Candida.

- Miconazole - thuốc ống gel, kem, bột, rất hiệu quả 100%, nhưng không khuyến khích cho bé dưới 4 tháng.

- Fluconazole - dạng thuốc uống, cũng được nhiều bác sĩ kê toa (Nystatin - đôi khi được kê toa, nhưng kém hiệu quả. Betibuti không khuyến khích dùng.)

Chú ý:

Bé bú mẹ và vắt sữa bình thường. Dùng thuốc theo chỉ định / toa của bác sĩ, hoặc;

- Bôi thuốc ngay sau cữ bú, và lau sạch trước cữ bú/ hút.

- Dùng liên tục 1 - 2 tuần sau khi không còn có dấu hiệu bệnh, để trị dứt điểm.

2. NỨT CỔ GÀ -> NHIỄM KHUẨN:

***Vẫn cho con bú mẹ và hút bình thường khi nhiễm khuẩn.

Những yếu tố liên quan đến nhiễm trùng đầu ti:

- Khi phần da đầu ti bị nứt, bị chảy máu, nguy cơ các bệnh nhiễm khuẩn và nhiễm nấm có nguy cơ gia tăng nhanh.

- Có nhiễm trùng staphylococcus trong xoang mũi của mẹ hoặc con

Chẩn đoán:

- Đau nhức đầu ti, nhức ngay khi bé BẮT ĐẦU bú, vẫn còn đau sau khi bé đã bú xong

- Đầu ti không lành được dù chữa trị bằng mọi cách (nếu không dùng thuốc)

- Mẹ và con có bị nhiễm khuẩn trước đây

- Trên quầng vú hiện lên nhiều chấm đỏ

- Có những dấu hiệu viêm nhiễm, da đầu ti bị nứt, đỏ, sưng bóng, có nước vàng, mưng mũ, bong vảy (nhưng có khi không quan sát được các biểu hiện nhiễm trùng bên ngoài)

- Không có biểu hiện nhiễm trùng gì trong miệng của bé.

Cách điều trị hiệu quả và tránh tái phát:

- Kiểm tra lại xem bé có khớp ngậm đúng hay không, đây là căn bản để tránh nứt đầu ti (nứt cổ gà), từ đó dễ dẫn đến nhiễm nấm, nhiễm trùng.

- Nếu đầu ti có vết nứt, lau bằng nước muối sinh lý

- Nếu đầu ti có vảy mủ khô, cần thấm miếng lót sữa bằng nước muối sinh lý để đắp lên đầu ti, giúp mềm và tróc vảy.

- Giữ vệ sinh kỹ lưỡng, luôn rữa tay xà bông cẩn thận, lau khô tay bằng khăn sạch trước và sau khi cho bé bú, hoặc hút sữa.

- Phễu máy hút sữa phải được luộc sôi hoặc tiệt trùng kỹ lưỡng.

- Thay miếng lót sữa thường xuyên, lâu nhất mỗi 4 giờ. Miếng lót dùng 1 lần vứt đi là tốt nhất trong thời gian bị nhiễm trùng. Miếng lót dùng lại và áo ngực phải được giặt sạch, phơi nắng trực tiếp, thật khô trước khi dùng lại. Ánh nắng mặt trời diệt khuẩn.

- Vệ sinh bầu vú lớn, phần dưới bầu vú phải luôn được giữ sạch và khô.

Dùng loại thuốc kháng sinh chống khuẩn:

- Có thể bôi kem và uống thuốc kháng sinh.

- Bôi thuốc trước cữ bú và lau sạch ngay trước cữ bú/ hút.

- Sử dụng thuốc theo toa bác sĩ, các loại thuốc có thể dùng cho bà mẹ cho con bú, để không bị chuyển sang viêm tuyến vú.

3- NỨT CỔ GÀ -> NHIỄM VIRUS HERPES:

***KHÔNG cho bú và hút ở bên đầu ti bị nhiễm virus Herpes. (Bên vú không nhiễm bệnh cho bú/ hút bình thường.)

***KHÁM bác sĩ cho ngay cho mẹ và bé, vì nhiễm virus herpes có hại ở trẻ sơ sinh.

Các yếu tố liên quan:

- Mẹ có tiền sử nhiễm virus herpes bp sinh dục từ trước, hoặc bị bệnh răng miệng

- Một hiện tổn thương bộ phận sinh dục hoạt động tại thời điểm sinh tiêm tĩnh mạch hoặc neuraxial morphine giảm đau phần sau mổ lấy thai.

- Hai đứa trẻ cùng bú mẹ, đứa lớn hơn đã ăn đặc và có thể bị bệnh răng miệng.

Chẩn đoán:

- Biểu hiện những mụn nước nhỏ, vết loét trên hoặc gần đầu ti, cực kỳ đau KHI CHẠM VÀO hay KHI BÉ BÚ

- Bà mẹ có biểu hiện stress, mệt mỏi, lao lực, khiến các tổn thương tái phát

- Trên đầu ti có mụn mủ, vết loét, vảy khô sau vài ngày

- Kiểm tra xem bé có bị nhiệt, hay mụt sốt trong miệng không

Cách điều trị hiệu quả và tránh tái phát:

- Kiểm tra lại xem bé có khớp ngậm đúng hay không, đây là căn bản để tránh nứt đầu ti (nứt cổ gà), từ đó dễ dẫn đến nhiễm khuẩn.

- Không cho bé bú bên bị nhiễm bệnh, vẫn bú được bên vú không nhiễm bệnh bình thường.

- Để giữ sữa bên vú bị nhiễm bệnh, vắt sữa đều đặn và đổ bỏ cho đến khi lành các tổn thương

- Nếu đầu ti có vết nứt, lau bằng nước muối sinh lý

- Chườm lạnh để giảm đau

- Dán vết mủ, để tránh bé tiếp xúc v vết thương

- Nếu đầu ti có vảy mủ khô, cần thấm miếng lót sữa bằng nước muối sinh lý để đắp lên đầu ti, giúp mềm và tróc vảy.

- Giữ vệ sinh kỹ lưỡng, luôn rữa tay xà bông cẩn thận, lau khô tay bằng khăn sạch trước và sau khi cho bé bú, hoặc hút sữa.

- Phễu máy hút sữa phải được luộc sôi hoặc tiệt trùng kỹ lưỡng.

- Thay miếng lót sữa thường xuyên, lâu nhất mỗi 4 giờ. Miếng lót dùng 1 lần vứt đi là tốt nhất trong thời gian bị nhiễm trùng. Không nên dùng miếng lót dùng lại khi bị nhiễm virus Herpes.

- Vệ sinh bầu vú lớn, phần dưới bầu vú phải luôn được giữ sạch và khô.

Dùng loại thuốc kháng sinh chống virus Herpes:

- Cần phải bôi thuốc và uống thuốc kháng sinh.

- Bôi thuốc trước cữ bú và lau sạch ngay trước cữ bú/ hút.

- Sử dụng thuốc theo toa bác sĩ, các loại thuốc có thể dùng cho bà mẹ cho con bú, để không bị chuyển sang viêm tuyến vú.

4. BỆNH CHÀM (Eczema) / BỆNH VẢY NẾN (Psoriasis):

***Vẫn cho bé bú mẹ và hút bình thường khi có những triệu chứng này. Viêm da là tình trạng sưng tấy biểu bì hay lớp ngoài cùng của da. Bệnh chàm (eczema hay atopic dermatitis) là 1 hình thức viêm da, nói dến phản ứng của da khi tiếp xúc với tác nhân dị ứng.

Đầu tiên là phản ứng nụm nhỏ, sau đó sưng đỏ, sau đó có nước, sau đó chảy nước và có mày, sauđó da dày lên và có vảy nhiều lớp. Bệnh chàm là một tình trạng mãn tính gây ngứa và rát trên da. Chẩn đoán:

- Đau TĂNG DẦN khi bé bắt đầu bú, giảm đau dần khi bé ngừng mút,

- Ngứa đầu ti và quầng vú liên tục

- Thường cả hai vú có vảy da khô và có nhiều hạt nhỏ chảy nước

- Mẹ có tiền sử bệnh chàm, dị ứng mãn tính, bệnh suyễn

- Mẹ đang bị chàm ở vị trí khác trên cơ thể, đang có biểu hiện nặng hơn

- Đổ mồ hôi nhiều, hoặc thời tiết lạnh và khô

- Vì chàm làm nứt da, do đó có thể bị đồng thời nhiễm nấm hoặc nhiễm khuẩn, nếu không giữ vệ sinh tốt.

- Bé không có biểu hiện hay ảnh hưởng gì

Cách điều trị hiệu quả và tránh tái phát:

- Tìm tác nhân dị ứng và loại trừ sớm tác nhân này, nếu tác nhân dị ứng là món ăn, thì mẹ phải tránh món ăn đó. Nếu bé bú mẹ đã ăn dặm, vài chất trong thức ăn, hay ngay cả vài chất trong kem đánh răng còn trong nước bọt của bé có thể là tác nhân gây dị ứng cho mẹ.

- Tránh rửa đầu ti bằng xà phòng, dầu gội và các nước rửa, nước hồ bơi có hoá chất

- Lựa chọn miếng lót sữa phù hợp

- Lựa chọn loại phễu hút sữa phù hợp

- Rửa đầu ti bằng nước sạch, nước muối sinh lý và lau khô

- Dưỡng đầu ti và quầng vú bằng sữa mẹ, tránh để da quá khô

- Phơi nắng bầu vú 10' - 15' mỗi ngày (nếu có thể có nơi để phơi vừa kín đáo vừa có nắng) là cách tốt để trị chàm.

Dùng các loại thuốc điều trị:

- Kem steroidal nhẹ trị bệnh chàm bôi sau cữ bú, lau sạch trước khi bú hoặc hút sữa.

- Kết hợp bôi kem trị nấm hoặc kháng sinh nếu cũng bị nhiễm các loại này.

- Kem cotisone nhẹ đặc trị cho bệnh vảy nến, bôi đi trược khi bé bú hoặc hút sữa.

5. BỆNH CO THẮT MẠCH ĐẦU TI (Hiện tượng Raynaud)

***Vẫn cho bé bú mẹ, giảm hút kích sữa để giảm áp lực trên đầu ti. Những yếu tố liên quan:

- Đầu ti đổi màu qua 3 giai đoạn do thiếu máu bơm đến bầu vú: trắng bệch, xanh, đỏ/ tím

- Đi kèm cảm giá đau, rát và sau đó có thể mất cảm giác

- Gây nên bởi lạnh, hoặc stress cảm xúc, thuốc lá, thuốc kích thích co thắt mạch máu.

Chẩn đoán:

- Đầu ti đau dữ dội SAU cữ bú, nhưng thường không có cảm giác đau trong khi bú hoặc giữa các cữ bú

- Mẹ có tiền sử lạnh rét run, đau nhức vào mùa lạnh hay khi bị stress.

- Mẹ có tiền sử bị co thắt mạch máu (hiện tượng Raynaud), hoặc đã bị tương tự ở lần sinh và nuôi con sữa mẹ trước đây

- Mẹ hút thuốc lá

- Mẹ có thể đã qua giải phẫu ngực

- Mẹ thường có thể trạng gầy ốm, bàn tay bàn chân lạnh

- Đầu ti bình thường và chạm vào không đau khi không cho bú

- Bé không có biểu hiện hay ảnh hưởng gì, nhưng bú rất mạnh và vất vả (nhưng mẹ không đau khi đang bú)

- Đầu ti mẹ đổi màu trắng bệch ngay sau cữ bú, đau và bắt đầu chuyển màu xanh, đỏ/ tím.

Cách điều trị:

- Tránh thời tiết lạnh, giữ ấm cơ thể

- Chườm ấm cho bầu vú ngay sau cữ bú

- Nếu căng thẳng stress, học các tập thở để giảm stress

- Tập cho bé bú đúng cách

- Giảm cà phê và thuốc lá

Dùng các loại thuốc điều trị:

- Nifedipine - một loại can-xi giúp làm giãn và thông mạnh máu. Thuốc hiệu quả và có tác dụng rất nhanh. An toàn cho con bú, tuy nhiên có thể có phản ứng phụ gây nhức đầu.

- Viên dầu cá và dầu primrose uống buổi tối

- Bổ sung can-xi và ma-gnê, và B6.

6- NỐT MỤN SỮA DƯỚI DA ĐẦU TI (Milk Blister, Nipple Bleb)

***Vẫn cho bé bú mẹ và hút bình thường khi có hiện tượng này. Mặc dù tình trạng này khá phổ biến, nhưng ít được nghiên cứu. Sữa bị đông thành giọt trắng nhìn thấy rõ dưới da đầu ti và chặn đường thoát của tia sữa.

Nốt sữa là một tình trạng khác gây ra bởi một nốt mụn chứa chất dịch hoặc máu, gây ra bởi áp lực đè hoặc hút quá mức ở đầu ti. Là biểu hiện sớm của viêm tuyến vú, cần thiết phải có cách cho bú đúng và thường xuyên để làm trống các tuyến sữa một cách hiệu quả.

Chẩn đoán:

- Đau dữ dội ở đầu ti khi bé bú, sau đó đau trong bầu vú khi tiết sữa

- Cảm giác đau có thể kéo dài và hết đi khi xong cữ bú.

- Đầu ti có nốt trắng nhìn thấy nhưng không lau hết được.

Cách điều trị:

- Làm mềm da bằng các ngâm đầu ti vào nước hay nước muối sinh lý

- Sau đó thoa lên da một ít dầu ăn để làm mềm da

- Sau đó cho bé bú để lớp da đã được làm mềm vỡ ra

- Nếu vẫn không được thì lau đầu ti bằng khăn lông, hoặc cậy nhẹ các nốt này bằng đầu kim hay đầu nhíp đã tiệt trùng.

- Nếu vẫn không được thì cần phải đi bác sĩ để được xử lý chuyên nghiệp Sau khi đầu nốt mụn sữa vỡ ra, sữa thoat ra có thể sẽ rất đặc như sợi mì, bé có thể bú luôn sữa này. Triệu chứng sẽ giảm nhanh ngay sau khi vỡ được nốt mụn này.

Tuy nhiên, việc cậy ra như vậy làm rách da và có thể bị nhiễm trùng, nên dùng vài giọt sữa mẹ để bảo vệ và giữ sạch đầu ti.

Còn tiếp !

Nguồn: tài liệu sữa mẹ betibui

Bình luận (0)

Gửi bình luận của bạn

Captcha